Hiện tại, Công nghệ hàn robot đang trở thành tiêu chuẩn tất yếu trong ngành kết cấu thép Việt Nam. Lý do chính là gì? Hãy cùng VN-J tìm hiểu ngay nhé.
Ngành cơ khí Việt Nam nói chung và ngành kết cấu thép nói riêng, đang trên đà tăng trưởng nhờ làn sóng đầu tư công nghiệp, nhà xưởng, hạ tầng,...
Nhưng đi kèm với lượng đơn hàng tăng vẫn là nút thắt khó gỡ: thiếu thợ hàn lành nghề, chất lượng mối hàn không ổn định và đồng đều...
Và Robot hàn không còn là công nghệ "cho tương lai" đây là giải pháp bắt buộc để xưởng kết cấu thép duy trì năng lực cạnh tranh ngay lúc này.
1. Ngành kết cấu thép không thể trì hoãn - tự động hóa công đoạn hàn
Để tuyển thợ hàn có tay nghề cao ngày càng khan hiếm trên thị trường lao động. Đặc biệt là hàn các cấu kiện lớn, theo thống kê thì một xưởng có quy mô vừa thường mất 3-6 tháng để tuyển và đào tạo một thợ hàn đạt yêu cầu, trong khi tỷ lệ nghỉ việc của ngành này cao hơn mặt bằng chung sản xuất công nghiệp.
Dẫn tới chi phí nhân sự mỗi năm tăng nhiều, không đảm bảo được sự ổn định về nhân sự cũng như chất lượng đường hàn.
• Hàn thủ công - chất lượng mối hàn phụ thuộc vào con người
Hàn thủ công có chất lượng mối hàn dao động theo thể trạng, kinh nghiệm và cả tâm lý người thợ trong từng ca làm việc.
Với kết cấu thép chịu lực — dầm chữ H, giàn không gian, khung nhà xưởng — sai lệch nhỏ ở mối hàn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu tải của công trình, kéo theo rủi ro về kiểm định và bảo hành.
• Áp lực tiến độ và khối lượng đơn hàng
Khi đơn hàng lớn dồn về cùng lúc, năng suất hàn tay khó có thể đạt hiệu suất như mong muốn. nếu không tuyển thêm nhân sự — một bài toán vừa tốn thời gian vừa tốn chi phí đào tạo. Đây là lý do các xưởng đang chuyển dịch tự động hóa từ khâu cắt laser sang cả khâu hàn tự động.
2. Robot AI thông minh làm được gì trong hàn kết cấu thép
• Độ chính xác và tính lặp lại ổn định
Robot hàn với cánh tay robot linh hoạt thực hiện hàn với độ lặp lại chính xác đến từng milimet, không thay đổi theo ca kíp hay người vận hành.
Với kết cấu thép đòi hỏi tiêu chuẩn mối hàn phải ngấu, chịu lực và đồng đều, đây là yếu tố quyết định để giảm tỷ lệ lỗi gia công lại.
• Tiếp cận góc hàn phức tạp — ưu thế của robot hàn 7 trục
So với robot hàn 6 trục thông thường, robot hàn 7 trục có thêm một trục di chuyển bổ sung (thường là trục trượt ray), giúp mở rộng tầm với và tiếp cận các góc hàn khó trên kết cấu thép cỡ lớn mà không cần định vị lại phôi nhiều lần. Điều này đặc biệt quan trọng với hàn dầm, giàn, khung có hình dạng phức tạp.
• Năng suất ổn định suốt ca làm việc
Robot không nghỉ giải lao, không giảm chất lượng vào cuối ca. Đặc biệt phù hợp với xưởng có sản lượng lớn, đơn hàng đều.
• Robot hàn - phù hợp cho với hàn cấu kiện lớn, có tính lặp lại
Hàn robot sẽ phù hợp với các sản phẩm có đường hàn lặp lại, hình dạng tương đối ổn định và có thể chuẩn hóa về phôi, đồ gá cũng như quy trình.
Với ngành kết cấu thép và đóng tàu, robot cần được đánh giá dựa trên kích thước cấu kiện, vị trí đường hàn, điều kiện mặt bằng và cách di chuyển phôi.
3. Chi phí đầu tư robot hàn là bao nhiêu?
Chi phí đầu tư robot hàn ban đầu không nhỏ, nhưng nếu so sánh mức chi phí bỏ ra khi hàn thủ công thì đây lại là bài toán chi phí tiết kiệm.
chi phí nhân công tích lũy theo năm, chi phí sửa lỗi mối hàn, chi phí đào tạo lại khi thợ nghỉ việc, và chi phí cơ hội khi không nhận được đơn hàng vì thiếu năng lực sản xuất.
So sánh chi phí khi sử dụng hàn robot tự động và hàn thủ công:
| TIÊU CHÍ |
HÀN THỦ CÔNG |
ROBOT HÀN TỰ ĐỘNG |
| Chi phí nhân công |
Tăng đều mỗi năm, phụ thuộc thị trường lao động |
Cố định chi phí sau khi đầu tư |
| Chất lượng mối hàn |
Dao động theo tay nghề và ca làm việc |
Ổn định, hàn lặp lại chính xác |
| Năng suất |
Giới hạn theo số lượng thợ |
Duy trì liên tục và đều đặn |
| Rủi ro nhân sự |
Cao |
Thâp. không phụ thuộc vào lao động phổ thông |
| Thời gian đào tạo |
3 - 6 tháng/ thợ |
Lập trình theo mẫu, tái sử dụng cho những đơn hàng tương tự. |
4. Xưởng quy mô vừa thì có nên đầu tư robot hàn không?
Đối với những xưởng có quy mô vừa phải, có thể cân nhắc đầu tư nếu xưởng đang gặp những vấn đề: khó khăn tuyển thợ hàn, có đơn hàng khối lượng lớn lặp lại, hoặc cần cải thiện tỷ lệ lỗi mối hàn
Thì Robot AI là lựa chọn phù hợp, giúp xưởng của bạn ổn định sản xuất, nâng cao hiệu quả.
5. Robot hàn có thay thế hoàn toàn thợ hàn không?
Robot chỉ đóng vai trò là trợ lý đắc lực và không hoàn toàn thay thế thợ hàn.
Robot hàn công nghiệp phù hợp với những công đoạn có tính lặp lại và có thể chuẩn hóa. Trong khi đó, người thợ và kỹ thuật viên vẫn đóng vai trò quan trọng trong:
- Đọc bản vẽ
- Chuẩn bị và kiểm tra phôi
- Gá đặt cấu kiện
- Lập trình và hiệu chỉnh robot
- Theo dõi quá trình hàn
- Kiểm tra chất lượng
Để vận hành hiệu quả robot hàn cần phối hợp giữa robot và con người. Robot hỗ trợ đắc lực vào các công đoạn lặp lại, còn thợ hàn sẽ tập trung vào những công việc cần kinh nghiệm và khả năng xử lý linh hoạt.